Nu Jonker na 51 wedstrijden heeft afgezwaaid bij de Oranje Leeuwinnen is er genoeg om na te bespreken. Hij is op geen beste manier vertrokken. Qua resultaten, met de KNVB en met de spelers ook niet al te best. Maar was het allemaal zo slecht? In deze serie heb ik zijn periode als bondscoach onder de loep genomen, alle wedstrijden bekeken en daar verschillende thema’s uitgehaald die zijn era bij de Oranje Leeuwinnen hebben gekleurd.

Jonker had vanaf het begin in zijn tijd als bondscoach al te maken met een grote uitdaging: de spitsposities! Op de plek waar de spelers van de buitencategorie speelden was het meteen pech voor Jonker. Zijn spelers waren op alle mogelijke manieren geblesseerd in zijn drie jaar als bondscoach.

Lieke Martens op randje burn-out.

Terwijl Vivianne Miedema geblesseerd was, kampte Jonker achter de schermen met problemen rondom de winnaar van de Gouden Bal. Zij was na het EK onder Mark Parsons teleurgesteld door de behaalde resultaten. Achteraf vertelde ze bij Rooijakkers ziet Sterren dat ze tegen een burn-out aan zat. Alle jaren van topvoetbal hadden haar gesloopt en ze wilde eigenlijk stoppen bij Oranje om meer met haar familie en vrienden zijn. Lieke Martens was in het najaar van 2022 niet meer aanwezig bij de Leeuwinnen. Hoewel het deels door een blessure kwam, had het ook met een dreigend afscheid te maken. Arvid Smit en Andries Jonker wisten haar te overtuigen om bij Oranje te blijven. Het verantwoordelijkheidsgevoel van Martens moet de doorslag hebben gegeven, zodra Miedema geblesseerd raakte. Ze scoorde nog vrij vaak bij haar (stiekeme) rentree.

Martens hervond haar plezier in het voetbal op het WK, dankzij Andries Jonker. Samen met Lineth Beerensteyn vormde ze de spitsen in een 3-5-2 formatie op het WK. Martens kwam met Oranje tot de kwartfinale kwam en ging er tegen de latere Wereldkampioen Spanje uit. Martens nam, volgens Jonker, het opgedane plezier mee richting de Nations League waar tickets voor de Olympische Spelen op het spel stonden. Martens maakte met name tegen Engeland een sterke indruk. Tijdens de interland periode van oktober 2023, waar Miedema haar terugkeer maakte, stonden Beerensteyn, Martens en Miedema voor tien minuten samen in de aanval tegen Schotland. Het liep meteen gesmeerd. Drie topspitsen zien samenspelen met vertrouwen, dat is wat Jonker amper heeft kunnen meemaken, want bij Lieke liep erna vrij snel op haar tandvlees.

Nederland was een kanshebber voor de Olympische Spelen door Engeland af te troeven in de Poule. Martens had zich voorgenomen om een half jaar later afscheid te nemen op de Spelen, maar Oranje kon niet op tegen Spanje en Duitsland in de Nations League finales. Nederland liep ‘de spelen’ mis! Martens kreeg zelf veel kritiek, terwijl ze al het uiterste uit zichzelf haalde.

Een maand later, in de volgende Oranje periode, was Martens ‘geblesseerd’ tijdens de eerste EK-kwalificatie wedstrijden. De teleurstelling om het mislopen van de Olympische Spelen, bleek de druppel. Wederom overtuigde Jonker en zijn staf haar om een waardig afscheid te geven, omdat ze zo veel betekent heeft voor het vrouwenvoetbal in Nederland. Het tekende de discipline van Martens, dat ze niet alleen de afscheidswedstrijd meespeelde maar ook de uitwedstrijd tegen Finland meedeed. Miedema kreeg rust om van haar tweede blessure te herstellen en zo zwaaide Martens zonder haar mede-icoon naast haar te zien spelen.

De timing van het afscheid was abrupt en onverwacht, want wat er allemaal achter de schermen had gespeeld en waar Martens mee worstelde wist het publiek niet. Het was wel iets waar Jonker mee te dealen had en dit in alle discretie te hebben behandelt. Jonker had ook in Martens geen spits waar hij het onderste uit de kan kon halen.